Conversiewet: van bescherming naar nieuwe conversie
Redactie Genspect
18 augustus 2026
De laatste aflevering van de Genspect-podcast Beyond Gender met de Canadese schrijver Peter Gajdics zou verplichte kost moeten zijn voor alle politici in de Eerste en Tweede Kamer die zich hebben uitgesproken over de Wet strafbaarstelling conversiehandelingen – de zogeheten Conversiewet. Dan zien zij in één keer hoe zij, net als collega's in andere landen, zijn misleid.
Peter Gajdics: ervaringsdeskundige én pleitbezorger
Gajdics is homoseksueel. In de jaren negentig onderging hij zes jaar lang een gruwelijke vorm van conversietherapie bij een psychiater die hem van zijn geaardheid wilde 'genezen'. Hij overleefde het, schreef er een boek over en werd een van de drijvende krachten achter het verbod op conversietherapie in Canada. Eerst in Vancouver, later landelijk met Bill C-4.
Hij pleitte oprecht voor een verbod. Wat hij niet doorhad, was dat de toevoeging van het woord 'gender' of 'genderidentiteit' het verbod radicaal zou veranderen. In plaats van bescherming tegen dwang om homoseksualiteit te veranderen, ontstond ruimte voor iets nieuws: de medicalisering van genderdysforie als de enige legitieme route. Exploratieve therapie die de genderidentiteit niet automatisch bevestigt, kan nu als 'conversie' worden bestempeld. Medische transitie – inclusief bij kinderen – wordt daarentegen beschermd of zelfs gestimuleerd.
Transing the gay away
Gajdics noemt het zelf: de wet die hij hielp tot stand brengen, geeft juist een nieuwe vorm van conversietherapie een stevige plek. 'Transing the gay away.' Gender-nonconformiteit, die historisch vaak samenging met latere homoseksuele oriëntatie, wordt nu steeds vaker medisch 'opgelost' voordat een jongere volwassen is.
Hetzelfde patroon in Nederland
In juni 2026 stemde de Eerste Kamer in met de Conversiewet. De wet strafbaar stelt stelselmatige of indringende handelingen die erop gericht zijn de seksuele gerichtheid of genderidentiteit te veranderen of te onderdrukken, vooral bij minderjarigen. Op papier klinkt dat beschermend. In de praktijk beschermt het de affirmatieve benadering en zet het druk op therapeuten, ouders en pastoraal werkers die voorzichtigheid of exploratie bepleiten.
De wet maakt geen scherp onderscheid tussen schadelijke dwang om iemand hetero te maken en een open, kritisch gesprek over of medische transitie wel de juiste weg is. Daardoor dreigt precies wat Gajdics in Canada zag gebeuren: de enige 'toegestane' route voor een kind met genderverwarring wordt de medische. De mogelijkheid dat de dysforie vanzelf afneemt, samenhangt met autisme, trauma of opkomende homoseksualiteit, of beter met psychotherapie wordt aangepakt, komt onder druk te staan.
Misleiding door activisme
Gajdics beschrijft hoe transactivisten het begrip 'conversietherapie' succesvol hebben gekaapt. Wat ooit stond voor pogingen om homoseksualiteit te 'genezen', betekent nu in de praktijk: elke benadering die niet direct affirmeert. Politici die te goeder trouw stemden voor bescherming van kwetsbare jongeren, hebben zo onbedoeld een wet aangenomen die medische experimenten op diezelfde jongeren juist in stand houdt.
De aflevering van Beyond Gender laat zien hoe dit in Canada is gelopen. Nederland loopt nu hetzelfde risico. Wie de Conversiewet steunde in de overtuiging dat het alleen om het beschermen van homo's en lesbiennes ging, zou Gajdics moeten beluisteren. Dan wordt duidelijk dat de toevoeging van 'genderidentiteit' geen detail was, maar de kern van de verschuiving.
Echte bescherming van kinderen betekent: stoppen met onomkeerbare medische interventies bij minderjarigen. Niet het verbieden van de vragen die daarbij horen.