Spaanse aanklagers scheiden eindelijk LGB van TQ+ in haatmisdrijfcijfers – en de officiële narratief kraakt

3 november 2026

|

Redactie Genspect Nederland

|

Analyse

Genspect-beeld: ‘Gender identity is just another word for personality’, met mensen die samen het woord ‘personality’ vormen

In de Memoria de la Fiscalía General del Estado over 2025 (gepubliceerd in 2026) heeft het Spaanse Openbaar Ministerie voor het eerst een heldere scheiding aangebracht tussen haatmisdrijven op grond van seksuele oriëntatie en die op grond van genderidentiteit. De Spaanse organisatie LGB Asociación juicht deze stap toe, maar bekritiseert scherp de manier waarop de cijfers vervolgens worden ingekaderd.

Wat de cijfers laten zien

De meest voorkomende haatmisdrijven in Spanje zijn:

•

Aantasting van de waardigheid om discriminerende redenen (art. 510.2 a Wetboek van Strafrecht): 267 onderzoeken

•

Aanzetten tot, bevorderen of aanmoedigen van haat (art. 510.1): 225 onderzoeken

Samen goed voor meer dan 89 % van alle onderzoeken naar haatmisdrijven.

Voor het eerst worden de gegevens over seksuele oriëntatie (LGB) en genderidentiteit (TQ+) apart gepresenteerd. LGB Asociación noemt dit een belangrijke erkenning: seksuele oriëntatie en genderidentiteit zijn fundamenteel verschillende concepten. Ze raken mensen op andere manieren en hebben een totaal andere theoretische en politieke herkomst.

Het aantal vonnissen over haatmisdrijven steeg van 173 in 2024 naar 221 in 2025 (+28 %). De Fiscalía zelf schrijft dit vooral toe aan de afhandeling van oudere zaken en betere registratie, niet aan een plotselinge toename van haatmisdrijven.

Kritiek op de officiële uitleg

LGB Asociación wijst erop dat de cijfers weliswaar gescheiden worden, maar dat de begeleidende tekst in de Memoria nog steeds probeert seksuele oriëntatie en genderidentiteit op één hoop te gooien. De data gaan de ene kant op, de ideologische narratief de andere.

De vereniging stelt fundamentele vragen:

•

Waarom krijgt het LGBTQ-dossier zoveel speciale protocollen, middelen en politieke aandacht, terwijl racisme en xenofobie de grootste categorie haatmisdrijven vormen?

•

Waarom wordt de strafrechtelijke aanpak zo zwaar aangezet, terwijl structurele oorzaken (armoede, klasse, gebrekkige sociale cohesie) grotendeels onbesproken blijven?

•

Hoe groot is het risico dat haatzaaiingswetten worden misbruikt om legitieme kritiek – ook op genderideologie – te criminaliseren?

Ze verwijzen naar het werk van de Baskische jurist Jon Mirena Landa Gorostiza, die pleit voor een terughoudender, preciezer gebruik van het strafrecht bij haatmisdrijven. Het strafrecht moet ultima ratio blijven, niet het primaire politieke instrument.

Waarom dit relevant is

De Spaanse ontwikkeling is geen detail. In heel Europa – inclusief Nederland – worden seksuele oriëntatie en genderidentiteit systematisch samengevoegd onder de LGBTQ+-vlag. Dat heeft concrete gevolgen: beleid, wetgeving, onderwijs, media en justitie behandelen twee fundamenteel verschillende kwesties alsof ze hetzelfde zijn.

LGB Asociación laat zien dat het mogelijk is om dit onderscheid te maken – en dat de staat dat in Spanje inmiddels ook doet in haar eigen statistieken. De volgende vraag is of de politieke en culturele narratief die scheiding ook serieus neemt, of blijft proberen de cijfers te herschrijven in dienst van een ideologie.

Het standpunt van Genspect

Genspect erkent dat aandacht voor discriminatie op basis van seksuele oriëntatie legitiem en nodig is. Seksuele voorkeur is een reële, waarneembare eigenschap van mensen. Genderidentiteit daarentegen bestaat niet als objectieve categorie. Het is een recent modewoord dat in de praktijk weinig meer betekent dan persoonlijkheid, voorkeur of zelfbeeld.

Discriminatiewetgeving die ‘genderidentiteit’ als beschermde grond erkent, is daarom principieel onjuist.

Iemand is niet ‘transgender’. Iemand is een man of een vrouw die probeert eruit te zien als de andere sekse, en dit met een sterk regressief beeld van hoe die andere sekse zich dan uit of zou gedragen. Of die poging de vorm aanneemt van travestie, zo volledig mogelijke fysieke aanpassing (transseksueel) of iets daartussenin (ladyboy), verandert niets aan de biologische realiteit: een man in een jurk blijft een man. Dat is een uitingsvorm, geen nieuwe entiteit.

Er bestaat bovendien geen medische noodzaak om zo’n uitingsvorm te financieren met publieke middelen of verzekeringsdekking, enkel omdat iemand psychisch lijdt aan een perfect gezond lichaam. Bij vrouwen die grotere of kleinere borsten willen, gebeurt dat evenmin. Rechtvaardigheid is een medisch-ethische pijler – geen ideologische.

Hetzelfde geldt voor ‘non-binair’. Androgyne trekken in karakter of verschijning zijn volkomen legitiem en veelvoorkomend. Dat heet persoonlijkheid, en is geen aparte gendercategorie.

De Spaanse beslissing om de cijfers op te splitsen laat zien dat het onderscheid tussen seksuele oriëntatie en ‘genderidentiteit’ (lees: persoonlijkheid) eindelijk gemaakt kan worden.