Analyse

14 november 2026

Reddit: Artsen stellen de vraag die Nederlandse ouders al jaren stellen: “Vertellen we ooit iemand dat hij niet transgender is?”

Thomas Steensma van de genderpoli van Amsterdam UMC wordt aangehaald met een positieve diagnose voor ongeveer 75% van de aanmelders. Ouders herkennen dat beeld al jaren, en nu stellen ook artsen op Reddit de vraag: bestaat een negatieve diagnose eigenlijk wel?

Redactie Genspect Nederland

|

Reddit r/medicine; de Rooy et al. (2026)

Schermafbeelding van de post op r/medicine: Do we ever tell anyone they are not transgender, and when do we do this?

Schermafbeelding van de post op r/medicine (crosspost van r/Psychiatry)

Thomas Steensma, psycholoog bij de genderpoli van Amsterdam UMC, wordt regelmatig aangehaald met de boodschap dat ongeveer 75% van de aanmelders een positieve diagnose krijgt. Driekwart dus. Dat is geen streng selectiebeleid. Dat is een verontrustend hoge meerderheid die doorgaat. En precies dat beeld herkennen ouders in Nederland al jaren. Echte negatieve diagnoses na een serieus diagnostisch traject zijn zeldzaam tot onbestaand.

Wij hier bij Genspect hebben nog nooit gehoord dat er ook maar één patiënt geweigerd werd om toegang te krijgen tot hormonen. Wie trans is is trans en dat is alles. Wat wél voorkomt: mensen worden aan de deur geweigerd of terugverwezen naar de ggz. Maar zodra iemand wél “binnen” is, volgt er een relatief kort traject van pakweg 6 gesprekken en dan hormonen. Mits de patiënt het wil en enigszins functioneert. Co-morbiditeiten (autisme, trauma, depressie, persoonlijkheidsproblematiek, verstandelijke beperking) worden gezien, maar leiden zelden tot de conclusie: dit is geen genderdysforie. De genderclaim wordt als primair behandeld, de rest als bijkomend.

Wanneer leiden co-morbiditeiten dan tot afstel?

Bij serieuze co-morbiditeiten (zware psychische problematiek, autisme, trauma, verstandelijke beperking, cluster-B) gebeurt er in de praktijk vaak uitstel, geen afstel. Het diagnostisch traject wordt verlengd, er wordt eerst stabilisatie gevraagd, of iemand wordt tijdelijk terugverwezen. Maar de deur naar medische transitie blijft in de meeste gevallen openstaan. Zodra er enigszins stabiliteit is, of zodra de patiënt hard genoeg aandringt, komt de indicatie er alsnog.

De vraag die daarbij hoort is fundamenteel: is dat wel verenigbaar met adequaat en veilig handelen? Bij andere medische of psychiatrische beslissingen met onomkeerbare gevolgen zou aanhoudende, ernstige co-morbiditeit juist een reden zijn om niet door te gaan. Hier lijkt het omgekeerde te gelden: co-morbiditeit is zelden een absolute contra-indicatie, hooguit een tijdelijke vertraging.

Dat is precies wat ouders en inmiddels ook sommige artsen als zo zorgwekkend ervaren. Niet alleen dat er weinig echte “nee’s” worden uitgesproken, maar dat zelfs bij zwaar belaste dossiers het antwoord uiteindelijk vaak alsnog “ja, maar later” is.

Wat de cijfers laten zien

In een recent artikel waar Steensma zelf medeauteur van is (2026) kijken ze naar 1.470 pubers die tussen 2009 en 2019 werden verwezen. Van die groep ging 18% niet door met medische behandeling. Van die 18% kreeg 38% geen diagnose genderdysforie. Dat komt neer op ongeveer 7% van alle verwezen adolescenten die daadwerkelijk een negatieve diagnose kregen.

1.470

verwezen pubers tussen 2009 en 2019

18%

ging niet door met medische behandeling

7%

kreeg daadwerkelijk een negatieve diagnose (38% van die 18%)

De rest van de mensen die niet doorgingen, had wel genderdysforische gevoelens, maar er speelde zoveel andere problematiek dat een diagnostisch traject op dat moment niet haalbaar was. Een deel van hen kwam later alsnog terug als volwassene. De vraag dringt op wat er vervolgens dan met die heraanmeldingen gebeurt. Afwijzen tot volwassen is slechts uitstel, geen negatieve diagnose.

De Reddit-post die het bevestigt

Een recente, hooggescoorde post op r/medicine (oorspronkelijk vanuit r/Psychiatry) stelt precies de vraag die Nederlandse ouders al jaren stellen: “Do we ever tell anyone they are not transgender?” De arts die de post schreef, merkt op dat elke patiënt die met een transgender-identiteit bij een genderkliniek komt, op een transitiepad belandt. Terwijl bij ADHD, ASS of andere diagnoses wél kritischer wordt gekeken. Hij beschrijft een zwaar psychiatrisch belaste, onbetrouwbare patiënt die elders consequent niet geloofd werd, maar wiens transgenderclaim wél onmiddellijk medisch bevestigd werd met hormonen.

In de commentaren herkennen meerdere clinici het patroon. Affirmatie als default. Angst voor politieke of juridische gevolgen bij twijfel. En de observatie dat co-morbiditeit te weinig wordt uitgeplozen. Een deel van de artsen geeft toe dat ze bij pubers soms wél “niet starten” vanwege gebrek aan persistentie, maar dat dit steeds moeilijker wordt.

Dit is geen anekdotiek uit een kritische bubbel. Dit is een open discussie onder medici die precies hetzelfde zien als de ouders die hier in Nederland al jaren tegenaan lopen.

De kern: ‘75% positief’ betekent niet ‘dus 25% negatief’

Als Steensma spreekt over 75% positieve diagnoses, dan bevestigt hij eigenlijk wat ouders en nu ook steeds meer artsen constateren: de drempel is laag. En het zegt niet dat 25% een negatieve diagnose krijgt. Die worden simpelweg uitgesteld totdat ze volwassen zijn en zich heraanmelden. En de vraag die blijft hangen is terecht:

Als zware autisten, zelfbeschadigers, mensen met cluster-B-problematiek en zelfs verstandelijk beperkten wél in transitie gaan… wat moet er dan precies mis zijn met jouw kind om wél een negatieve diagnose te krijgen?

Zolang die vraag niet openlijk en met transparante cijfers beantwoord wordt, blijft het officiële verhaal van zorgvuldige diagnostiek botsen met de praktijk. En die praktijk wordt nu niet alleen door ouders, maar ook door artsen op Reddit hardop benoemd.

Bronnen

  1. de Rooy, F. B. B., Dekkers, F. C. M., Steensma, T. D., Popma, A., Kreukels, B. P. C., & de Vries, A. L. C. (2026). Characteristics of Dutch Gender Clinic-Referred Adolescents Who Did Not Pursue Gender-Affirming Medical Treatment. Journal of Sex & Marital Therapy, 52(3), 317–326. doi.org/10.1080/0092623X.2026.2641805
  2. r/medicine, Do we ever tell anyone they are not transgender, and when do we do this? (crosspost van r/Psychiatry). Bekijk de post op Reddit