(16) Waarom ik de Dutch Leaks schreef
11 november 2026
|
Melle Vanderwalle
|
Achtergrond

Hoe het onderzoek van een ouder uitgroeide tot een systematische blootlegging van de Nederlandse transgenderzorg.
Door Melle Vanderwalle
Het familiedrama begon voor mij kort na de COVID-pandemie. Mijn zoon verklaarde zichzelf trans. Wij dachten dat het over zou waaien. In de vier jaren die volgden bouwden de frustraties zich op tot een gevaarlijk niveau en eindigden uiteindelijk in een breuk.
Onze familie werd uit elkaar gescheurd.
Van familiedrama naar zoektocht
Mijn zoon is nu volwassen en is vrij om te kiezen wat hij wil, hoe bezwaarlijk ik zijn keuzes ook vind, maar medische instellingen moeten ethisch verantwoorde, veilige en wetenschappelijk adequate zorg leveren. Toen de genderkliniek aan de horizon van onze familie verscheen, richtte ik mij niet langer op mijn zoon, maar begon ik te kijken naar de zorg zelf. Ik vermoedde dat de Nederlandse praktijk dezelfde tekortkomingen zou kunnen hebben die in andere westerse landen steeds zichtbaarder werden. Dat vermoeden bleek juist te zijn.
De Dutch Leaks (lees Leak #1 op genspect.org) is een reeks rapporten en documentatie die de praktijk van de Nederlandse transgenderzorg onder de loep neemt. Het begon niet als een gepland project, maar als een persoonlijke zoektocht naar antwoorden die al snel structurele problemen onthulde die al decennia bekend zijn.
De enquête en het Radboudumc
Het begon allemaal met de Genspect-enquête, ontworpen om tekortkomingen in het diagnostische proces bij de genderkliniek van het Radboud ziekenhuis aan te pakken. De specialist was verrast door mijn assertieve actie, maar na het lezen van de resultaten gaf hij toe dat mijn onderzoek op een wetenschappelijk verantwoorde manier was uitgevoerd.
Dat was terecht: de enquête was gebaseerd op de DSM-5-TR (het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), die zij zelf gebruiken in hun diagnostische proces. Toen hij desondanks de unanieme antwoorden van alle ondervraagden die geen enkel bewijs van genderdysforie hadden waargenomen, terzijde schoof, werd duidelijk dat niet alleen ik, maar zeer waarschijnlijk ALLE ouders systematisch werden misleid — over diagnoses, over de rechtvaardiging van behandelingen, over de werkelijke risico’s en over de manier waarop de zorg werd aangeboden. Wat begon als een individuele ervaring, werd een patroon.
Samen met dr. Marieke den Ouden benaderde ik de Raad van Bestuur en de Raad van Toezicht van het Radboudumc om te melden wat ik beschouwde als ernstige misleiding van ouders — en daarmee ook van verzekeraars, omdat er volgens mij claims worden ingediend op ondeugdelijke gronden. De besturen luisterden, maar grepen niet in. Ik ben van mening dat hun inactiviteit hen medeverantwoordelijk maakt voor de fout die mijn interventie blootlegde.
Dit is niet het laatste woord.
In de tussentijd ontdekte ik dat een detransitioner een andere kliniek aanklaagt. Haar medisch dossier toont dezelfde tekortkomingen die ik bij Radboud observeerde: geen differentiaaldiagnose, slechts een gefaseerd traject dat alleen op papier aannemelijk lijkt. Zodra je het patroon herkent en uitzoomt, wordt de valse premisse van de diagnose zichtbaar.
De Gezondheidsraad luistert niet
Naar aanleiding van twee aangenomen Kamer-moties over de veiligheid en effectiviteit van puberteitsblokkers en genderbevestigende hormonen voor jongeren met genderdysforie, vroeg de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport advies aan de Gezondheidsraad. Toen de Raad een commissie instelde, diende ik een verzoek in om gehoord te worden, ondersteund door ongeveer vijftig kritische ouders. Dat verzoek werd geweigerd. Ik wees erop dat de commissie structureel bevooroordeeld was: het hoofd van de Radboud-kliniek zat erin, en zeven van de negen leden hadden functies in de genderzorg.
Opnieuw werd het verzoek geweigerd. Zij zegden echter toe mijn eerdere rapport aan de Raad van Bestuur en Raad van Toezicht van Radboud in de commissie te zullen bespreken. Die toezegging bleek hol. Ik mocht nooit uitleggen waarom mijn bevindingen relevant waren, noch de commissie zelf bevragen. Er was geen garantie dat er iets met mijn inzendingen zou worden gedaan — en er is inderdaad niets mee gedaan.
Twintig boeken en 26 sterfgevallen
Via het genderkritische X-account Maanvis raakte ik bekend met de dissertatie van de Nederlandse kinder- en jeugdpsycholoog Lieke Vrouenraets en de bizarre aspecten die daarin voorkwamen. Daarna publiceerde Mia Hughes de WPATH Files. Beide inspireerden mij om te graven in de wetenschappelijke literatuur die deze vorm van behandeling verdedigt. Hierin neem ik een unieke positie in: een groot deel van de vroege Nederlandse literatuur is alleen in het Nederlands verschenen en is grotendeels uitverkocht. Als enthousiaste boekenverzamelaar wist ik waar ik zulke obscure titels kon vinden. Ik kocht ongeveer twintig boeken — vrijwel de complete wetenschappelijke literatuur over somatische genderzorg in Nederland — en gebruikte die om de geschiedenis en de argumenten te reconstrueren die achter gemedicaliseerde genderinterventies schuilgaan.
Ik besloot verder te gaan. Ik verzamelde bewijs via andere routes die aantoonden dat ons geval niet uniek was, maar deel uitmaakte van een systematisch patroon. Ik mailde de auteurs van die boeken; hun antwoorden leverden bewijs dat er al decennia fundamenteel iets mis was. Ik interviewde een voormalig kliniekmedewerker die onbedoeld bevestigde dat ouders worden misleid. Ik stelde klinieken vragen die zij ofwel ontweken ofwel weigerden te beantwoorden. Ik vroeg ouders hun verhalen op te schrijven zodat de patronen zichtbaar zouden worden. De Gezondheidsraad leek steeds nerveuzer te worden. Zij weigerden mij drie keer te ontvangen, en hun laatste weigering kwam niet van de directeur, maar van een juridisch expert in hun team.
In de literatuur vond ik 12 sterfgevallen in het Kuiper-cohort van 105 MtF (male-to-female) patiënten. In totaal documenteerde ik 26 sterfgevallen, verspreid over diverse bronnen. Deze sterfgevallen komen nergens voor in de beleidsdocumenten die het handelen van genderklinieken verdedigen en vormgeven.
Daarnaast stuitte ik op een reeks absurditeiten: een jongen die in zijn broek plaste en daarom “een meisje moest zijn”, de Utrecht Gender Dysphoria Scale (UGDS) — waarvan verhoogde scores sterk samenhangen met suïcidale ideatie en zelfbeschadiging — en een lange reeks illogische redeneringen over culturele, filosofische en seksuele aspecten.
Een rapport van 250 pagina’s
Mijn rapport groeide uit tot 250 pagina’s. Ik had mijn eigen Nederlandse WPATH Files geschreven.
Ik stuurde het rapport naar de commissie — voordat zij zelf publiceerden — en diende het in als bijlage bij mijn interventie bij Radboud, met de boodschap: dit gaat niet over één moeilijke ouder. Het probleem is algemeen, is al decennia bekend en is systematisch terzijde geschoven. Voor de derde keer vroeg ik om een gesprek, inmiddels namens meer dan 200 ouders. Ook dat verzoek werd uiteraard geweigerd.
In juni publiceerde de Gezondheidsraad haar rapport. Kort samengevat: er is niets mis; in Nederland wordt genderzorg zorgvuldig beoefend. Geen data, geen serieuze confrontatie met de kritiek. En opmerkelijk: niets van wat ik had ingediend haalde hun rapport. We hebben nu twee rapporten met parallelle realiteiten. Een evaluatie van die twee bronnen ontbreekt.
Van rapport naar Dutch Leaks
Daarom wendde ik mij tot Genspect om dit tegengestelde rapport te publiceren. Omdat niemand 250 pagina’s wil lezen, en verschillende hoofdstukken terrein bestrijken dat al is behandeld door Genspect, SEGM en anderen, heeft de redactie van Genspect het ingekort. Dat werd Dutch Leaks.
Deel 1 reconstrueert de geschiedenis en brengt 12 van de 105 sterfgevallen (en 26 in totaal in mijn oorspronkelijke rapport) in beeld — een schokkend hoog aantal — naast een reeks andere ernstige problemen.
Deel 2 presenteert bewijs van ouders en de voormalige medewerker.
Deel 3 beschrijft de institutionele inlijving via WPATH, hoe die terugkeert in Nederland en uiteindelijk zichtbaar wordt in de commissie zelf.
Ik zal ook enkele korte zelfstandige artikelen publiceren die verder gaan dan het strikt Nederlandse verhaal en het begrip van transsexualiteit als cultureel fenomeen verbreden.
De kernbevindingen
De kernbevindingen die via meerdere routes steeds opnieuw naar voren komen, zijn dezelfde:
- Ouders worden systematisch misleid.
- Er is geen behoorlijke differentiaaldiagnose.
- Zonder die diagnose wordt verzekeringsgeld geclaimd op ondeugdelijke gronden.
- De vorm van zorg is onjuist en veel te gevaarlijk, zelfs voor volwassenen. Er zijn 26 gedocumenteerde sterfgevallen, plus een berg ander leed. De kosten-batenbalans is onaanvaardbaar scheef. Transgenderzorg — ongeacht de leeftijd van de patiënt — voldoet niet aan de standaarden die van medische zorg mogen worden geëist.
Dutch Leaks is geen persoonlijke vendetta. Het documenteert een systeem dat allang gecorrigeerd had moeten zijn.
Melle Vanderwalle is ouder, activist en auteur van de Dutch Leaks.
Dit artikel verscheen eerder in het Engels op Substack: The Dutch Leaks: An Exposé.
